Ingrediëntenlijst lezen in de winkel [Zonder bril]
Ingrediëntenlijsten zijn klein gedrukt, vaak op een bolle verpakking en in meerdere talen, en je leest ze staand in een gangpad. Houd je telefoon ongeveer 10 cm van het etiket, zoom in tot 4x à 5x en maak een foto, zodat je de lijst kunt lezen terwijl het product weer in het schap staat. In de EU en het VK moeten allergenen in de lijst benadrukt worden, meestal vetgedrukt, dus zoek eerst naar vetgedrukte woorden.
Waarom ingrediëntenlijsten in het gangpad moeilijk te lezen zijn
Een ingrediëntenlijst is vaak een alinea in letters van 5 punt, om een bol potetiket heen gedrukt en herhaald in vier talen. Zonder leesbril met het blote oog nagaan of er cashewnoten in een potje pesto zitten, is bijna onmogelijk.
Het licht in de winkel is meestal fel, dus het probleem is de grootte, de kromming en de drukte op het etiket, niet het donker. Een telefooncamera lost alle drie op als je het etiket fotografeert in plaats van het live te lezen.
Eerst fotograferen, dan lezen
Live door de camera lezen met een pot in de ene hand en een telefoon in de andere is onhandig. Leg het etiket één keer vast en lees van de foto.
- Laat het product op de rand van het schap rusten of houd het tegen je lichaam, zodat het stil blijft.
- Houd de telefoon ongeveer 10 cm van het etiket, evenwijdig aan de tekst, en zoom in tot 4x à 5x.
- Tik op de ingrediëntenlijst om scherp te stellen en maak de foto.
- Zet het product terug, zoom met twee vingers in op de foto en scrol in je eigen tempo door de lijst.
In LoupeLens stelt één tik scherp en maakt de foto, en de opname komt in een LoupeLens-album in Foto's, dus als je meerdere merken vergelijkt staan alle etiketten bij elkaar. De Camera-app werkt ook, met meer stappen.
Bolle etiketten op potten en blikken hebben twee of drie foto's nodig, omdat de tekst aan de randen van de lens weg buigt en wazig wordt. Draai de pot tussen de foto's een derde slag.
Zoek eerst de allergenen
Controleer je op een allergeen, dan hoef je niet de hele lijst te lezen. In de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk moeten de 14 wettelijk aangewezen allergenen in de ingrediëntenlijst benadrukt worden, wat in de praktijk vetgedrukt, in hoofdletters of in een andere kleur betekent. Zoom uit tot je de hele lijst ziet en zoek eerst naar de benadrukte woorden.
De 14 zijn: glutenbevattende granen, schaaldieren, eieren, vis, pinda's, soja, melk, noten, selderij, mosterd, sesamzaad, zwaveldioxide en sulfieten, lupine en weekdieren. Veel etiketten herhalen ze in een aparte regel "Bevat", en vermeldingen als "Kan sporen bevatten van" over kruisbesmetting zijn vrijwillig. In de Verenigde Staten moeten de belangrijkste allergenen in gewoon Engels vermeld worden, ofwel tussen haakjes achter het ingrediënt, zoals "whey (milk)" (wei, met melk als allergeen), ofwel in een regel "Contains" onder de lijst, dus lees daar die regel in plaats van naar vetgedrukte tekst te zoeken. Meer over boodschappen doen met allergieën lees je in boodschappen doen met een voedselallergie.
De volgorde begrijpen
Ingrediënten staan in aflopende volgorde van gewicht op het moment van productie. De eerste drie of vier vertellen je het meeste over wat het product is. Staat suiker, glucosestroop of een plantaardige olie bovenaan, dan is dat vooral wat je koopt. Alles vanaf ongeveer de vijfde plaats zit er in kleine hoeveelheden in.
Samengestelde ingrediënten worden tussen haakjes uitgesplitst, bijvoorbeeld "chocolade (cacaomassa, suiker, cacaoboter, emulgator: sojalecithine)". Allergenen zitten vaak verstopt binnen die haakjes, dus lees ze.
E-nummers en namen van toevoegingen
Europese etiketten vermelden toevoegingen met hun naam of hun E-nummer, meestal met de functie ervoor, zoals "conserveermiddel: E202" of "emulgator: lecithine". De nummerreeksen zijn een snelle wegwijzer.
| Reeks | Functie | Gangbare voorbeelden |
|---|---|---|
| E100 tot E199 | Kleurstoffen | E100 curcumine, E160a carotenen, E150 karamel |
| E200 tot E299 | Conserveermiddelen | E202 kaliumsorbaat, E211 natriumbenzoaat, E250 natriumnitriet |
| E300 tot E399 | Antioxidanten en zuurteregelaars | E300 ascorbinezuur (vitamine C), E330 citroenzuur |
| E400 tot E499 | Verdikkingsmiddelen, stabilisatoren, emulgatoren | E412 guarpitmeel, E440 pectine, E471 vetzuuresters |
| E600 tot E699 | Smaakversterkers | E621 mononatriumglutamaat |
| E900 tot E999 | Glansmiddelen, zoetstoffen | E950 acesulfaam-K, E951 aspartaam, E955 sucralose |
Vermijd je een bepaalde toevoeging, leer dan het nummer, zodat je naar een code van drie cijfers kunt zoeken in plaats van elk woord te lezen. Dezelfde toevoeging kan bij het ene merk met naam en bij het andere met nummer vermeld staan.
Meertalige etiketten
Producten die in meerdere landen worden verkocht, hebben de ingrediëntenlijst in elke taal, achter elkaar, gescheiden door codes van twee letters: EN, DE, FR, NL, FI, SV, enzovoort. Je hebt maar één deel nodig.
Zoom ver genoeg uit om de taalcodes te zien, zoek de jouwe en zoom dan alleen op dat blok in. Met een foto van het hele etiket op je scherm kost dat een paar seconden. Ontbreekt jouw taal, gebruik dan het feit dat de volgorde van de ingrediënten in elke taal hetzelfde is: een onbekend woord op de vierde plaats komt overeen met het vierde woord in een taal die je wel leest.
Tips voor in de winkel
- Glanzende etiketten weerkaatsen de plafondlampen. Kantel de verpakking iets van de lampen af in plaats van dichterbij te komen.
- Laat de zaklamp uit in een felverlichte winkel. Hij geeft extra schittering op glanzende folie en helpt zelden.
- Koelvitrines laten een cameralens even beslaan; veeg hem af met je mouw.
- Etiketten van diepvriesproducten zitten op de achterkant, vaak onder een laagje rijp. Een foto bij 3x leest vaak beter dan het live beeld, omdat je op de foto kunt inzoomen en zo nodig het contrast kunt verhogen in de bewerkfunctie van Foto's.
- Voor voedingswaardetabellen behandelt het artikel over voedingswaarde-etiketten lezen met je telefoon vergelijkingen per 100 g, en datumcodes en houdbaarheidsdatums lezen legt de datumstempel op dezelfde verpakking uit.
Regels voor het vermelden van allergenen verschillen per land, en dit artikel is algemene informatie, geen medisch advies. Heb je een ernstige allergie, vertrouw dan op de vermelding van de fabrikant en het advies van je eigen arts.
Veelgestelde vragen
Hoe lees ik een ingrediëntenlijst in de winkel zonder mijn bril?
Gebruik je telefoon als vergrootglas. Houd hem ongeveer 10 cm van het etiket, zoom in tot 4x à 5x, tik om scherp te stellen en maak een foto. Zet het product terug en lees de lijst van de foto door met twee vingers in te zoomen. Bolle potetiketten kunnen twee of drie foto's nodig hebben.
Waarom staan sommige ingrediënten vetgedrukt op etiketten?
In de EU en het VK moeten de 14 wettelijk aangewezen allergenen, zoals melk, noten, gluten en soja, in de ingrediëntenlijst benadrukt worden, meestal vetgedrukt. Zoeken naar vetgedrukte woorden is de snelste manier om een product op een allergeen te controleren.
Wat betekenen E-nummers op ingrediëntenlijsten?
E-nummers zijn Europese codes voor toegestane toevoegingen. De E100-reeks zijn kleurstoffen, de E200-reeks conserveermiddelen, de E300-reeks antioxidanten en zuurteregelaars, de E400-reeks verdikkingsmiddelen en emulgatoren, de E600-reeks smaakversterkers, en de E900-reeks omvat onder meer glansmiddelen en zoetstoffen. Dezelfde toevoeging kan op het ene product met naam en op het andere met nummer staan.
Hoe vind ik mijn taal op een meertalig etiket?
Zoek naar de taalcodes van twee letters, zoals NL, EN, DE of FR, die de blokken van elkaar scheiden. Zoom uit om de jouwe te vinden en zoom dan alleen op dat deel in. De volgorde van de ingrediënten is in elke taal hetzelfde, wat helpt als jouw taal ontbreekt.